KDADALAK: Komunidade Aldeia lima (5) iha Suku Betano, Postu Administrativu Same Vila, Munisipiu Manufahi preokupa tebes ho pesti laho ne’ebé estraga batar iha sira nia to’os, inklui batar ne’ebé membru grupu kooperativa Taka Ulun kuda iha to’os komunal hamutuk hetares 15.
Bazeia ba informasaun provizoriu ne’ebé hato’o husi District Officer organizasaun Kdadalak Sulimutuk Institute (KSI) iha Munisipiu Manufahi, Carlaos da Costa katak, to’os batar hetares 15 ne’ebé hetan estraga ne’e partensia ba uma kain 24 ne’ebé nu’udar membru kooperativa Taka Ulun.
Nia haktuir, aliende ne’e, pesti laho estraga mós batar ne’ebé komunidade aldeia (5) lima husi Suku Betano kuda iha ida-idak nia to’os. Aldeia hirak ne’e maka hanesan, Be metan, Sesurai, Lalika, Raifusa, Loro, no Leuwai, Carlos hateten, situasaun ne’e sei fó ameasa ba to’os na’in sira nia rejultadu produsaun, tanba to’os balun la aproveita ona no sei bele kolleta mais ida ne’e mós sei la hetan rejultadu di’ak.
Relasiona ho situasaun membru kooperativa Taka Ulun hamutuk ho to’os na’in sira iha Suku Betano husu ba Governu, liu-liu parte kompotente sira atu toma atensaun emidiata hodi hatan ba situasan ne’ebé agora dadaun to’os na’in sira iha Suku Betano enfrenta.
“Situasaun ne’e presiza tebes hetan atensaun lalais husi parte governu, liu-liu Ministeriu Agrikultór Peskas (MAP), se la’e bele prejudika to’os na’in sira nia rejultadu produsaun batar iha tinan ida ne’e (gagal panen),” informa Carlos da Costa ba Jornál Independente liu husi via telefone, foin lalais.
Carlos argumenta, dadaun ne’e, nia parte hala’o hela diskusaun ho to’os na’in sira iha Raifusa, Suku Betano hodi halibur dadus loloos ba to’os batar hetares hira maka hetan estragus, nune’e bele sai hanesan informasaun prelimaria ida para bele hato’o ba instituisaun relevante sira.
“Iha loron 25 Marsu 2022, ha’u rasik tun ba halo observasaun direita no ko’alia mós ho Xefi Aldeia no komunidade sira kona ba pesti laho ne’ebé ataka batar iha to’os laran,to’os na’in sira preokupa tebes no husu ba governu atu toma atensaun lalais ba situasau ne’e,” tenik Carlos.
Entertantu Prezidente Uniaun Agrikultór Munisipiu Manufahi, Delfia Pereira Usboco hateten, parte Uniaun toma nota ona ba situasaun ida ne’e, tan ne’e nia parte sei informa mós asuntu ida ne’e ba parte KONSANTIL no Diretur Agrikultura Munisipiu Manufahi oinsá maka bele responde situasaun ida ne’e.
“To’os barak maka batar hetan estragus husi laho, ne’e duni presiza tebes hetan atensaun lalais husi governu liu-liu MAP, tanba maioria komunidade Betano ninia rendimentu ekonomia depende liu ba batar, entaun ida ne’e sei prejudika mós ba sira nia rendimentu ekonomia,” informa Presidente Uniaun Agrikultór Munisipiu Manufahi liu husi via WhatsApp, (25/3).
