Iha dader loron ida iha fulan Maiu, grupu estudante Instituto Ekonomia Fulidaidai-Slulu (IEFS) hahú viajen ba Munisipiu Covalima ho objetivu ida simples maibé importante—atu aprende diretamente husi vida no esperiensia komunidade kamponeza sira.
Ba estudante sira, aprendizagem la’ós deit akontese iha sala aula. Rai, to’os, kooperativa no komunidade mos sai hanesan eskola ida ne’ebé moris. Tanba ne’e mak, iha loron 7 to’o 10 Maiu 2026, estudante IEFS hamutuk ho dirizente UNAER hala’o study tour agroekolojia ba Covalima.
Iha ne’e, estudante sira simu direta husi dirizente Uniaun Agrikultores Covalima (UNARCO), ne’ebé fasilita vizita estudu ba grupu produtores no kooperativa oioin iha munisipiu refere. Fatin sira ne’ebé vizita inklui Kooperativa Produsaun HAE-OAN Raimea, grupu artezenatu Suai Loro, to’os integradu Lokeu Foho no Lontale iha suku Debos, grupu feto soru tais, no sentru produsaun tua sabu iha suku Ogues.
Durante vizita ne’e, estudante sira la’ós deit observa. Sira tuur hamutuk ho lider komunitariu no membru grupu sira, rona istoria kona-ba luta, progresu no dezafiu ne’ebé komunidade sira hasoru durante harii no sustenta grupu sira.
Iha kooperativa ida, estudante sira aprende kona-ba oinsá organizasaun komunitaria bele ajuda produtor sira jere produsaun no ekonomia hamutuk. Iha fatin seluk, sira haree diretamente prátika agroekolojia ne’ebé uza rekursu lokal no respeita natureza. Iha grupu feto soru tais, estudante sira aprende katak kultura no ekonomia bele lao hamutuk hodi fortalece autonomia feto sira.
Atmosfera durante study tour ne’e nakonu ho pergunta, diskusaun no troka esperiensia. Estudante sira ho vontade boot husu kona-ba lideransa grupu, modelu jestaun no oinsá komunidade sira bele asegura sustentabilidade ba atividade ekonomia sira.
Estudante IEFS nain 23, kompostu husi feto 12 no mane 11, mai husi munisipiu Ermera, Manufahi, Ainaro, Liquiça no Bobonaro. Maski mai husi área diferente, sira iha mehi hanesan—atu lori fila koñesimentu ne’ebé aprende durante study tour no implementa fila fali iha sira nia komunidade bainhira remata estudu.
“Ha’u aprende katak komunidade forte la’ós tanba osan barak, maibé tanba solidariedade no servisu hamutuk,” dehan estudante ida durante refleksaun grupu iha kalan ikus vizita nian.
Ba IEFS, study tour hanesan ne’e importante tebes tanba fo oportunidade ba joven kamponeza sira atu aprende diretamente husi realidade iha terenu. Edukasaun popular la’ós deit teoria, maibé prosesu atu komprende moris, komunidade no luta kamponeza sira.
IEFS kontinua kompromise atu prepara kader joven sira hodi reforsa produsaun agrikultura, hametin uniaun kamponeza munisipal sira no kontribui ba soberania aihan no konstrusaun ekonomia alternativa ne’ebé hahú husi baze komunidade.
#EdukasaunPopular
#Agroecolojia
#SoberaniaAihan
#FamiliaAgroecolojiaTimorLeste